بازگشت به گذشته
خانه » نقد و بررسی
در «وقت بیدار شدن است» ما خود را به عنوان مرد جوانی به نام الن (Alan) پیدا میکنیم که از جهان بیرونی فراری بوده و خودش را در خانهاش زندانی کرده است. صدایی در سرش شروع به صحبت کردن میکند و با هدایت کردن او به دنیای رویاها، به جستوجو ریشه مشکلاتش دست میزند. در این دنیا شما با پلک زدن محیط اطراف را تغییر میدهید و تلاش میکنید تا به سمت کودکی الن حرکت کنید. در ادامه با بررسی بازی Time to Wake Up همراه بخش نقد و بررسی بازی از دنیای بازی باشید.
شاید باورش سخت باشد اما مقالهای که در حال حاضر میخوانید، سومین تلاش من برای نوشتن نقد و بررسی بازی Time to Wake Up، و تبدیل نشدن آن به یک مانیفست علیه شبیهسازهای پیادهروی (Walking Simulator) است. این بازی در مدت زمان کوتاه دو-سه ساعته خود قادر شده فکر من را از بازیهایی که نیازمند صرف هفتهها برای تجربه کاملشان هستند، بیشتر درگیر کند؛ و دلیلش صرفا خود بازی نیست بلکه ماهیت آن است. استودیو Eye Blink Twice این بازی را به عنوان اثری اتمسفریک، روانشناختی و تریلر (Thriller) در سبک تریلر اول شخص معرفی کرده، شرحی مبهم برای یک بازی و بیشتر شبیه به توصیف یک فیلم.
سوالی که قبل تجربه بازی باید از خود بکنید این است که در سادهترین حالت، ویژگیهای یک بازی ویدیویی چیست. همان طور که آثار نمایشی چه سینما یا تئاتر، کتاب نیستند و باید از قانون «تعریف نکن، نشان بده.» پیروی کنند، برای من ذات تعاملی بودن بازی، آن را از مابقی سبکهای هنری جدا میکند. در تلاشهای اولیه من برای نوشتن یک بررسی، بدون فکر کردن بر اساس ذهنیت همیشگی خودم که «راه رفتن بازی نیست.» به بازی نگاه میکردم و این اثر برای من مثال واضحی برای اثبات این قضیه بود.
حالا هفتهها گذشته و بالاخره با فکر کردن به این موضوع متوجه شدم که مشکل سبک بازی نیست، مشکل ناتوانی در ارائه آن است. بهترینهای این دسته مثل Silent Hills P.T به گونهای طراحی شدهاند که قدم زدن و پیشروی به یک چالش تبدیل شود. روی کاغذ یک تیزر قابل بازی نیمساعته که اکثر آن در قدم زدن سپری میشود، باید یک اثر فراموش شدنی باشد. اما شیوه هوشمندانهای که این بازی برای درگیری مخاطب استفاده کرد باعث شد تا ژانر وحشت برای همیشه تغییر پیدا کند.
از بحث تعاملی بودن بازی که فاصله بگیرم، باید راجع به موضوع بازی صحبت کنم. تروما، افسردگی، تقلا در امور روزمره و سایر چالشهایی که ما هر روز با آنها سر و کله میزنیم، مباحثی هستند که همیشه خودشان را در آثار هنری نشان دادهاند. گاهی هنرمند از طریق نوشتن به جستوجو خودش دست میزند تا ریشه مصائبش را پیدا کند. اما گاهی این قضیه به صورت ناخودآگاه اتفاق میافتد؛ به گفته استیون کینگ نویسنده سرشناس ژانر وحشت، او در هنگام نوشتن رمان مشهور خود «درخشش» (The Shining) که مضمون الکلیسم در کل داستان دیده میشود، از اعتیاد خود غافل بوده و سالها پس از انتشار کتاب و ترک الکل به این موضوع هشیار شده است.
بازی Time to Wake Up تلاش میکند تا با صیقل زدن به همین مسئله، یعنی پیدا کردن خودآگاهی وارد بحثهای روانشناسی مثل منشا مشکلات روحی روانی انسان شود. امروزه در نقطهای قرار داریم که به موضوع افسردگی بارها و بارها در انواع و اقسام بازیها (به خصوص صحنه ایندیگیم) پرداخته شده است. پس وقتی یک بازی جدید دوباره این بحث را به عنوان درونمایه اصلی خود قرار میدهد، این سوال برای ما ایجاد میشود که، چرا؟ آیا حرفی برای گفتن باقی مانده یا اینکه قرار است همان صحبتهای قبلی به شیوه جدیدی گفته شود.
استودیو Eye Blink Twice به درستی متوجه شده که برای تاثیرگذارتر شدن پیام، گیمپلی باید با داستان ادغام شود. مثلا در بازی Celeste استعاره از کوه بالا رفتن و گذشتن از چالشها، به معنا واقعی کلمه تجربه میشود. شما با دختر ضعیفی که از مشکلات خود فرار کرده همراه میشوید و در نهایت با فتح کردن نوک قله، دید جدیدی نسبت به زندگی پیدا میکنید.
اکثر بازیها به طور سنتی دور محور یک مکانیک اصلی طراحی شدهاند. در Time to Wake Up شما با پلک زدن قادر هستید فضای پیرامون خود را تغییر دهید و بین کابوس و رویا سفر کنید. تا این جا بازی مسیر درستی را پیش گرفته، اما متاسفانه چه در زمینه پازل و چه در بخشهای Platforming، پتانسیل این مکانیک کاملا هدر رفته و کوچکترین تلاشی برای سرگرم کردن دیده نمیشود.
منظور از سرگرم کردن این نیست که من انتظار طراحی Level هایی شبیه به Super Mario Galaxy را داشتم. خود بازی با معرفی مکانیک پلک زدن بستر Level های سرگرم کننده را فراهم کرده، اما حوصله سربر ترین مسیر را در عمل انتخاب میکند. پلک میزنید، سکویی روبه رو شما ظاهر میشود، بدون فکر کردن زیادی به زمانبندی پریدن، روی سکو میپرید و دوباره پلک میزنید و دوباره این پروسه را تکرار میکنید.
Time to Wake Up با حداقل کردن چالشهای گیمپلی تلاش کرده تا بازیی برای همه شود، اما این در نهایت بر علیه خودش عمل کرده است. بارها و بارها ثابت شده که مخاطب چالش را دوست دارد. دوباره به Celeste برمیگردیم، بازی از درجه سختی خود استفاده کرده تا با درگیر کردن مخاطب حس رد شدن از مشکلات را ایجاد کند. اما در این بازی ما صرفا مسافر یک تاکسی هستیم که منتظر است تا به مقصد نهایی برسد.
نیمه دوم با معرفی پازلها به مراتب جالبتر میشود ولی باز هم نمیتواند خودش را نجات دهد. Time to Wake Up از ماهیت بازی بودن خود بیزار است و با ارائه مثلا هنری، خود را بالاتر از مدیوم میداند. میگوید من یک اثری هستم که وظیفه دارد تامل برانگیز باشد، اما بیشتر شبیه به یک کتاب خودیاری (Self-Help) است.
حالا به سوالی که زودتر پرسیدیم میرسیم، آیا این بازی حرف جدیدی برای گفتن دارد؟ به سادهترین شکل باید بگم که نه.
روایت بازی از جایی آغاز میشود که شما به عنوان الن خود را در آپارتمانی شلخته پیدا میکنید. صدایی با در سر الن شروع به صحبت کردن کرده و با شرح زندانی که در آن حبس شده، او را سرزنش میکند. در نهایت صدا دستورمیدهد که پلک بزنید و شما را وارد رویایی درون مغز الن میکند. در طول این سفر با پیدا کردن صفحاتی از دفترچه خاطرات الن، از درون او با خبر میشوید و بازی این امکان را به شما میدهد که این جزییات را با صدای ذهن در میان بگذارید یا پنهان کنید. این انتخابها بر پایان بازی تاثیرگذار هستند و سرانجام الن را تغییر میدهند.
مدت زمان کوتاه دو ساعته بازی باعث شده که من از تعریف کوچکترین جزئیاتی خودداری کنم، پس در این جا فقط از کیفیت نویسندگی صحبت میکنم. متاسفانه بازی در زمینه داستان نه حرف جدیدی برای گفتن دارد و نه اظهار هنرمندانهای. عمده داستان در کاوش ابتداییترین مباحث روانشناسی مثل ریشه مشکلات در کودکی طی میشود، که به سادهترین شکل ممکن ارائه شده است.
مکانیسمهای دفاعی فرویدی به طور مسقتیم اسم برده میشوند. در قسمتی از اوایل بازی، صدای مغز خطاب به الن میگوید که تو در حال واپسرانی هستی؛ در این نقطه تنها چیزی که من را به ادامه داستان تشویق کرد سرکوب بود.
صدا حوزهایست که Eye Blink Twice در آن میدرخشد. صداگذاری به خوبی انجام شده، طراحی صدا و موسیقی هر دو مسیر جالبی را پیش گرفتهاند. بازی حتی برای مدت زمان کوتاهش قطعات موسیقی زیادی را ارائه نمیدهد، اما نیازی هم ندارد. با پلک زدن موسیقی تغییر میکند؛ در حالت تاریک، اتمسفر سنگینی وجود دارد که ملودی خاصی در آن شنیده نمیشود و در حالت روشن، پیانو با صدا مالیخولیایی (Melancholic) در آن لابهلا پنهان شده که حس و حال بازی را عاطفیتر میکند.
طراحی صدا خودش را زمانی برای من اثبات کرد که در قسمتی از بازی، ما شاهد حرکت یک صندلی به سمت دیوار هستیم. هنگامی که صندلی به دیوار میرسد در آن فرو میرود و کاملا از دید ما غایب میشود. اما حتی بعد از آن هم صدا کشیده شدن صندلی همچنان شنیده میشود و احساسی مضطرب ایجاد میکند. در جلوتر هم با دیدن ربانهایی قرمز، بازی با تولید صدایی شبیه به ضربان قلب لحظهای که میتوانست خیلی معمولی باشد را به شدت آشفته نمایش میدهد.
تصویرسازیها همانند صدا، از نقاط قوت بازی هستند. Time to Wake Up شامل چند لوکیشن اصلی میشود که هر کدام به مرور تحول پیدا میکنند. از جایی که تجربه اولین بار این موقعیتها جزو جذابترین بخشهای بازی برای من بود، سعی میکنم تا از نمایش و شرح اکثر بازی خودداری کنم.
بازی در زمینه داستانگویی تصویری به نسبت موفق بوده، اما در برخی موارد نمیتواند جلو خودش را در توضیح بیش از حد بگیرد. از همان اول که در سرزمین عجایب مغز الن قدم میگذاریم، با نقاشیهای کودکانهای روی دیوار روبرو میشویم که احساس درونی بچگی الن را توصیف میکنند. با یک نگاه داستان هر نقاشی قابل درک است، اما بازی با اضافه کردن دیالوگ صدا دانا ذهن از فکر کردن مخاطب جلوگیری میکند.
در طول بازی ما افراد تاثیرگذار زندگی الن را به شکل صورتی که فقط یک چشم بزرگ روی آن کشیده شده مشاهده میکنیم که آثار نقاش سمبولیست فرانسوی، Odilon Redon را خاطرنشان میکند. حضور این چشمها فقط به کله انسانها محدود نشده و در طول بازی با ظاهر شدن در اشکال مختلفی، وحشتهای الن از جامعه بیرونی را به خوبی منتقل کردهاند.
Time to Wake Up قصد دارد تا به مسئله مهمی از جامعه بپردازد. متاسفانه در این موضوع نه از پتانسیل مدیوم بازی استفاده درستی کرده و نه قادر بوده تا حرف جدیدی را ادا کند. وقتی از طراحی بصری و صدا صحبت کنیم، استودیو Eye Blink Twice بدون شک نمایشی هنرمندانه داشته و بستر مناسبی برای چنین اثری فراهم کرده است؛ اما بازی با سادهلوح فرض کردن مخاطب جلوی درخشیدن خودش را در طراحی پازل، پلتفرمینگ، داستانگویی و روایت گرفته و در نهایت به تجربهای دو-سه ساعته از یک شبیهساز پیادهروی فراموششدنی تبدیل شده است.
Time to Wake Up aims to tackle an important issue. Unfortunately, it neither makes proper use of the gaming medium’s potential to explore the subject nor manages to offer anything particularly new or original. When it comes to visual and sound design, Eye Blink Twice Studio has undoubtedly delivered an artistic showcase, providing a solid foundation for a game of this nature. However, by treating its audience as if they were incapable of understanding things, the game holds itself back from truly shining in its puzzle design, platforming, storytelling, and narrative and ultimately, it becomes a forgettable two-to-three-hour walking simulator experience
بررسی بازی Time to Wake Up بر اساس کد ارسالی ناشر یعنی Eye Blink Twice روی کنسول PS5 به رشته تحریر درآمده است.
این بود از نقد و بررسی بازی Time to Wake Up در وبسایت دنیای بازی نظر شما در مورد این اثر تازه چیست؟
برای اطلاع از جدیدترین اخبار، نقد و بررسیها و ویدیوهای اختصاصی، ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید. همراه شما هستیم.