نقد فیلم Aquaman

فیلم Aquaman قسمت جدیدی از سریال «چگونه فیلم بد بسازیم» است که به لطف دی‌سی کامیکس و «جیمز وان»، سر از پرده‌های نقره‌ای سینما درآورده. در ادامه با نقد فیلم Aquaman همراه دنیای بازی باشید.

فیلم Aquaman فانتزی فوق‌العاده شلوغی است که هیچ پیش‌زمینه‌ای برای نمایش این آشوب بصری ندارد. انفجار جلوه‌های بصری است، اما از بیرون تو خالی به نظر می‌رسد. هرج و مرج‌های آن یادآور تقابل جناح خیر و شر است؛ تعبیر این جمله را کلیشه‌ای معنی کنید. داستان آن بیشتر بازیگران جذابی دارد تا محتوایی که دست‌کم ارزش خالی کردن یک بسته پفک را داشته باشد. فیلم Aquaman سرگرم‌کننده اما در بهترین لحظاتش، تجربه‌ای فوق العاده کلیشه‌ای با سرانجامی ناامید کننده است. فیلمی که هرگز قرار نیست مخاطبش را حتی یک قدم به سمت جلو حرکت دهد. جهان سینمایی دی‌سی، در فضای آکواریومی و کیلومترها زیر آب نیز تفاوتی با خشکی‌هایش ندارد.

Aquaman داستان مستقلی را روایت می‌کند و ارتباطی با سناریوی لیگ عدالت ندارد. لحظات هیجان‌انگیز آن در انفجار پیکسل‌ها و تیتراژ پایانی‌اش خلاصه می‌شوند. کاملاً واضح است که هویت ابرقهرمان داستان، پتانسیل‌های زیادی برای دور شدن از کلیشه‌ها ندارد. شاید به‌همین خاطر بوده که پایان‌بندی فیلم کاملاً قابل پیش‌بینی است و حتی یک فریم با تصور مخاطب فاصله نمی‌گیرد. با این حال، فیلم Aquaman جشنواره‌ای از جلوه‌های بصری است و برای چشمانی که به دیدن منظره‌های شلوغ عادت دارند، سرگرم‌کننده ارزیابی می‌شود.

یک سال از نبرد آخرالزمانی لیگ عدالت در برابر نیروی شر کذایی گذشته و با این حال، آکوآمن در نبرد خشکی و دریا تنها به‌نظر می‌رسد. کاملاً واضح است که جهان سینمایی دی‌سی چندان رفتار درستی از خودش بروز نمی‌دهد. سناریوی لیگ عدالت و گردهمایی شخصیت‌ها هیچ شباهتی به یک تصمیم تاثیرگذار در جهان سینمایی دی‌سی ندارد. و چنان‌چه در فیلم Aquaman می‌بینید، برخلاف تصور، هیچ خبری از اعضای لیگ عدالت نیست. با وجود آن‌که ابعاد فاجعه حتی بزرگ‌تر از سناریوی لیگ عدالت است. وقتی رویدادهای بزرگی نظیر آخرالزمان Justice League هیچ عواقبی در پی ندارند، خیلی زود مشخص می‌شود که سرانجام Aquaman هم قرار نیست اتفاق ویژه‌ای را رقم بزند. لذا مخاطب آگاهانه می‌داند که شرور داستان برخلاف نمایش پیکسل‌ها، تهدید بزرگی نیست.

شخصیت «آکوامن» حتی در جریان فیلم Justice League هم مهره بزرگی نبود.فیلم Aquaman قرار است اثری مستقل از شخصیتی باشد که حضور خودش در جهان سینمایی دی‌سی تاکنون توجیه جالبی نداشته است. با این تفسیر، چرا باید تماشای فیلم Aquaman جذاب باشد؟ در آن فیلم آکوامن را کم‌تر درحال شنا کردن و بیشتر درحال پرواز کردن دیدیم. حتی در جریان همان سناریو نیز، حضور آکوامن واقعاً غیر ضروری به‌نظر می‌رسید و Justice League را می‌توانستیم به سادگی دنباله‌ معنوی Batman Vs Superman بدانیم؛ چون بیشتر از هرچیزی در رابطه با این دو شخصیت بود. حالا فیلم Aquaman قرار است اثری مستقل از شخصیتی باشد که حضور خودش در جهان سینمایی دی‌سی تاکنون توجیه جالبی نداشته است. با این تفسیر، چرا باید تماشای فیلم Aquaman جذاب باشد؟

فیلم از جایی شروع می‌شود که «آرتور» در قامت شخصیت آکومن (با بازی جیسون موموآ) داستان آشنایی پدر و مادرش را روایت می‌کند. جایی که ملکه آتلانتیس (نیکول کیدمن) توسط یک «لایت کیپر» نجات داده می‌شود تا سرانجام با پس‌زمینه‌ای از یک داستان عاشقانه، آرتور به‌دنیا بیاید. اما هر داستان عاشقانه‌ای تراژدی خودش را دارد. با آمدن آتلانتیسی‌ها، مادر آرتور به این نتیجه می‌رسد که برای جلوگیری از آسیب رسیدن به خانواده‌اش، باید به خانه‌اش بازگردد تا در دادگاه محاکمه شود. داستان با یک پرش، به زمان حال می‌رسد. جایی که آرتور یک آکوامن محبوب است. اما طولی نمی‌کشد که با شروع سلطنت برادر آرتور، صلح میان خشکی و دریا پایان می‌یابد. خیلی زود آشوبی از جنس جلوه‌های بصری برپا می‌شود.

در دریا هرچه سریع‌تر پا می‌زنید، سریع‌تر غرق می‌شوید

فرم سینمایی Aquaman ترکیبی از آثاری نظیر Black Panther و Wonder Woman است و به خوبی هیچ‌کدام‌شان نیست.فیلم Aquaman تلاش دارد که همه‌چیز را به سرانجام برساند؛ بی‌آن که دلیلی برای این کار وجود داشته باشد. داستان اشاره‌هایی به مضامین اجتماعی و فرهنگی دارد. مثلا سعی می‌کند که برای انتقال مفهومی نظیر جلوگیری از آلودگی آب‌ها انسان را از حملات آتلانتیسی‌ها بترساند یا شاید هم این یک تعلیق بدسلیقه و زننده است که نگارنده نیز نمی‌تواند با قاطعیت در رابطه با آن اظهار نظر کند. هر چه باشد، نه شباهتی به فرم سینمایی آن دارد و نه به حدی تاثیرگذار است که مانند Black Panther سر از سالن جوایز اسکار در بیاورد.

فیلم Aquaman  پر است از شخصیت‌هایی که بودن یا نبودنشان اهمیتی ندارد. هرگز پیش‌زمینه‌ای برای آن‌ها وجود نداشته که بخواهند در طول روایت داستان جدی گرفته شوند. هیچ‌کدام‌شان تا پیش از این اصلاً وجود نداشته‌اند. در فیلم Aquaman، با داستانی نسبتاً طولانی روبه‌رو هستیم. فرمی از روایت که تلاش خودش را کرده تا به کاراکترهای تازه نفس داستان نیز بپردازد. با این حال، سناریو حجم بزرگی دارد و فیلم Aquaman برای استفاده از فرصت‌ها باید هوشمندانه عمل کند. موضوعی که در نهایت منجر به تغییر ریتم روایت در یک دوم انتهایی می‌شود. مشکل این است که در دریا هرچه سریع‌تر پا می‌زنید، سریع‌تر غرق می‌شوید.

فیلم Aquaman تلاش دارد که همه‌چیز را به سرانجام برساند؛ بی‌آن که دلیلی برای این کار وجود داشته باشد. پرداختن به هویت مادر آرتور، بزرگ‌ترین نمونه از جنبه‌های غیر ضروری فیلم‌نامه است. فلش بک‌ها، جنبه‌های تاریخی قومیت‌های زیر دریا و حضور ضدقهرمانی به اسم «مانتا»، همگی از مواردی هستند که حضورشان در فیلم Aquaman کاملا غیر ضروری به نظر می‌رسد. در حال حاضر مشخص است که فیلم به زمان بیشتری برای پرداختن به سرفصل‌های طولانی‌اش نیاز دارد.

به طور واضح، جنبه‌های بصری برای تیم تولید کننده فوق العاده مهم بوده است.بازیگران فیلم Aquaman بیشتر از آن که برای نقششان مناسب باشند، صرفاً اندام زیبایی دارند. بازیگران فیلم Aquaman بیشتر از آن که برای نقششان مناسب باشند، صرفاً اندام زیبایی دارند. جیسون موموآ صدا و رفتار کاریزماتیکی دارد، اما در قامت ابرقهرمانی که باید این کاریزما را حفظ کند، بیش از اندازه شوخ‌طبع است. شخصیت «مرا» که «امبر هرد» وظیفه نقش آفرینی او را برعهده دارد، بارها عملکردی بدتر از جیسون موموآ ارائه می‌کند. او در لباسش زیبا به نظر می‌رسد اما توانایی‌هایش در این نقش کمتر از کازپلی‌های «مرا» در رویدادی مثل کامیک‌کان است.

فیلم از دور زیبا به نظر می‌رسد اما از درون محتوایی ندارد. در استفاده از جلوه‌های دیجیتالی به شدت افراط شده است. گاها حتی به زحمت می‌توان حضور فیزیکی بازیگران را درک کرد. خصوصا وقتی آن‌ها درحال شنا کردن هستند. با این حال چنان‌چه پیش‌تر نیز اشاره شد،شخصیت «اوشن مستر» برای مخاطبانی که در جهان سینمایی دی‌سی کامیک شرورهای قدرتمندتری را دیده‌‌اند، هرگز به یک تهدید بزرگ تبدیل نمی‌شود. برای چشم‌هایی که منتظر غافل‌گیر شدن باشند تماشای فیلم Aquaman فارغ از جنبه‌های داستانی‌اش جذاب است. جشنواره‌ای که جیمز وان در آتلانتیس بپا کرده شلوغ و پر صر و صدا، اما دست کم چشم‌نواز است.

فیلم Aquaman حاوی لحظه‌های حماسی و اکشن‌های خوبی است. اگر چه بدمن‌های داستان ابزارهای فانتزی و رفتار کم و بیش زننده‌ای دارند، اما تعقیب و گریزها واقعا خوب از آب در آمده‌ است. شرورهای داستان هر دو اهداف ناامیدکننده‌ای برای نابودی جهان دارند و از این منظر، برادر آرتور هرگز نمی‌تواند به خوبی «لوکی» در جهان سینمایی مارول باشد. متاسفانه شخصیت «اوشن مستر» (با بازی پاتریک ویلسون) برای مخاطبانی که در جهان سینمایی دی‌سی کامیک شرورهای قدرتمندتری را دیده‌‌اند، هرگز به یک تهدید بزرگ تبدیل نمی‌شود. او نه به اندازه زیرک و نه به مقدار کافی قدرتمند است. شاید به همین دلیل باشد که «بلک مانتا» نیز در فیلم حضور دارد. اما به عنوان کسی که در قتل عام افراد بی‌گناه، مهم‌ترین فرد زندگی‌اش را از دست داده، عصبانیتش توجیهی ندارد.

در یک جمع‌بندی کلی، باید گفت که فیلم Aquaman یکی دیگر از آثار ناامید کننده‌ای است که این روزها سر از پرده نقره‌ای سینما در می‌آورد. فیلم به شکل ناشیانه‌ای شلوغ و سردرگم است. اگر چه جلوه‌های ویژه گاها غیرضروری به نظر می‌رسند و حتی روی عملکرد بازیگران نیز تاثیر می‌گذارند، اما در مجموع، جشنواره‌ای زیبا از فوران پیسکل‌ها تلقی می‌شوند. با وجود آن که بخش بزرگی از جهان فیلم Aquaman دست نخورده باقی می‌ماند، اما نباید فراموش کنیم که سناریو همین حالا هم بیش از اندازه طولانی است. به‌دنبال داستان بزرگی که قرار است در طول این دو ساعت روایت شود، جیمز وان در مقام کارگردان تصمیم گرفته تا سرعت روایت را بالا ببرد. این‌کار اگر چه در یک دوم ابتدایی نتایج خوبی به همراه داشته، اما در نهایت منجر به وضعیت نامطلوبی می‌شود.فیلم Aquaman تیم بازیگری بزرگی ندارد و ستارگانی نظیر جیسون موموآ و امبر هرد نیز در جایگاه خودشان ناامیدکننده‌اند.

فیلم Aquaman تیم بازیگری بزرگی ندارد و ستارگانی نظیر جیسون موموآ و امبر هرد نیز در جایگاه خودشان ناامیدکننده‌اند. البته عملکرد بازیگران احتمالاً همان چیزی است که فیلم‌نامه از آن‌ها می‌خواهد. به همین سبب، جیسون موموآ در قامت آکوامن، شوخ‌طبعیِ زننده‌ای دارد. فارغ از لحظاتی که او سعی در خنداندن مخاطب داشته است، از لحاظ ظاهری جیسون موموآ بدن زیبایی دارد که در لباس آکوآمن جذابیت او دوچندان می‌شود. موضوعی که در خصوص امبر هرد اصلاً صدق نمی‌کند. حضور او در کنار آکوآمن تحمیل‌شده به‌نظر می‌رسد و رابطه‌ای که میان آن‌ها شکل می‌گیرد، هرگز تبدیل به یک پیچش داستانی خوب نمی‌شود. با این حال، فیلم لحظه‌های اکشنی دارد که تماشا کردنش در سالن سینما احتمالاً جذابیت دوچندان دارد. به هر ترتیب، فیلم Aquaman را نیز باید یک تجربه ناامید کننده از حضور در دنیای دی‌سی کامیکس دانست. فیلمی که تماشاکردنش به زحمت می‌تواند به مرزهای سرگرم‌کنندگی برسد.