دنیای سینما: نگاهی به فیلم Batman Forever

علیرغم موفقیت‌هایی که فیلم “بازگشت بتمن” کسب کرد، مدیران شرکت وارنر تصمیم گرفتند تا تیم برتون، کارگردان موفق دو قسمت قبلی، را به‌عنوان تهیه‌کننده فیلم انتخاب کنند و فرد دیگری را به‌عنوان کارگردان قسمت جدید انتخاب کنند که درنهایت جوئل شوماخر، کارگردانی آمریکایی آلمانی، به صندلی کارگردانی رسید. نخست با این کارگردان آشنا شویم، او در بیست‌ونه اگوست سال ۱۹۳۹ در خانواده‌ای فقیر در نیویورک به دنیا آمد. او دوران دبیرستان خود را در یک مدرسه طراحی گذراند زیرا که بسیار به طراحی لباس و ویترین علاقه داشته است. پس‌ازاینکه برای مدتی در فروشگاه‌های مختلف به طراحی می‌پردازد و استعدادش را به‌نمایش می‌گذارد توسط هالیوود به‌عنوان یک طراح لباس استخدام می‌شود. البته این نکته نیز جالب است بدانید او درحالی‌که به‌عنوان طراح ویترین فعالیت می‌کرد، کارگردانی فیلم‌های تبلیغاتی را نیز بر عهده می‌گرفت که همین مسئله باعث شد تا زمینه‌ساز کارگردانی او در دنیای بزرگ سینما باشد. حال با ما در قسمت دوم دنیای سینما همراه باشید تا به نگاهی به فیلم Batman Forever بیندازیم.

اما همان‌طور که در بالا گفته شد، شرکت وارنر تصمیم گرفت تیم برتون را به‌عنوان تهیه‌کننده فیلم انتخاب کند و همین مسئله باعث شد تا مایکل کیتون که آن روزها طرفداران بسیاری پیداکرده بود، از بازی در فیلم انصراف دهد زیرا او برای ایفای نقش، دو شرط را مطرح کرده بود که نخست کارگردانی تیم برتون و دوم افزایش دستمزد بود که وارنر با شرایط او موافقت نکرد تا در این قسمت شاهد بازیگر جدیدی باشیم. بالاخره پس از اتفاقاتی که رخ داد “وال کیلمر” نقش بروس وین را بر عهده گرفت. نقش آفرینی فوق‌العاده او  یکی از تنها نقاط قوت فیلم است. در کنار او نیکل کیدمن قرار می‌گیرد که نقش معشوقه بروس وین محسوب می‌شود، یک روانشناس که نامش چیس مریدین است. حضور او نقش پررنگی در داستان ندارد و تنها جنبه جانبی دارد و جز شخصیت‌هایی محسوب می‌شود که کوچک‌ترین تلاشی برای عمیق‌تر کردن شخصیت او نشده است، او با اولین نگار در سکانس‌های آغازین عاشق بتمن می‌شود، اتفاقی که به‌هیچ‌وجه منطقی نیست و بسیار دور از ذهن است. شاید بازی ضعیف خانم کیدمن را بتوانیم به‌پای شخصیت بسیار ضعیف مریدین بدانیم و اگر فیلم‌نامه نویسان تمرکز بیشتری بر روی معشوقه بروس وین می‌گذاشتند، از نیکل کیدمن نقش‌آفرینی بهتری را شاهد بودیم. پس از کیدمن به جیم کری می‌رسیم، ستاره آن روزهای ژانر کمدی که با نقش‌آفرینی در فیلم ماسک به یکی از پر طرفدارترین ستاره‌های این سبک در آن روزهای سینما تبدیل شد و همین مسئله او را به سمت این فیلم کشاند تا او درنهایت به نقش معما گو برسد. شخصیت معما گو یا ریدلر مانند شخصیت مریدین بسیار سطحی است، او تنها به‌این‌علت که بروس وین به پروژه‌ی او جواب منفی می‌دهد به دشمنی سرسختانه با او می‌پردازد که درنهایت پی به هویت او می‌برد. بسیاری نقش‌آفرینی جیم کری در این فیلم را با بازی‌اش در فیلم ماسک مقایسه می‌کنند و معتقدند که او همان شخصیت فیلم ماسک است که تنها تغییر نام داده است. به‌نوعی می‌توان این مسئله را قبول کرد. بااین‌حال جیم کری نیز مانند نیکل کیدمن نتوانسته است گوشه‌ای از استعداد بازیگرش را به نمایش بگذارد. تامی لی جونز قبل از نقش‌آفرینی در این فیلم، به خاطر بازی فوق‌العاده‌اش در فیلم “فراری” که به خاطر آن جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل مرد اسکار را دریافت کرد و می‌توان گفت یکی از دلایل اصلی حضورش در این فیلم همین جایزه و البته محبوبیتش بوده است. او نیز به‌واسطه شخصیت‌پردازی ضعیف و البته سطحی آن‌طور که انتظار می‌رفت ظاهر نشد و بازی ضعیفی را در طول فیلم از خود بنمایش می‌گذارد. کریس اودنل است که وظیفه نقش‌آفرینی به‌عنوان رابین را بر عهده داشته است و بازی‌اش کاملاً در حد یک بازیگر معمولی است و نه بیشتر. اما تنها بازیگر که مانند همیشه از پس نقشش به خوبی برآمده است مایکل گاف است که مانند دو قسمت قبلی، فوق‌العاده ظاهرنشده است اما بازی‌اش حداقل بهتر از دیگر بازیگران این قسمت و البته قابل‌قبول‌تر بوده است.

اما فیلم‌نامه این عنوان یکی از نقاط ضعف اساسی این فیلم محسوب می‌شود. داستان این فیلم حرفی برای گفتن ندارد، داستانی بسیار سرراست که خیلی نباید انتظار اتفاق غیرمنتظره‌ای را مانند فیلم‌های داستان محور داشته باشید. حتی بر روی شخصیت‌هایش تمرکز درستی ندارد و به رابطه‌ی عاشقانه میان بروس وین و مریدین بسیار سطحی نگاه شده است. بخش شخصیت‌پردازی نیز که یکی دیگر از نقاط ضعف اصلی فیلم‌نامه محسوب می‌شود. شخصیت روانشناسی که در یک نگاه عاشق بتمن می‌شود تا شخصیت رابین، دو چهره و ریدلر! شخصیت رابین بسیار شبیه به بتمن است، او در طی حمله دو چهره به سیرک خانواده‌اش را از دست می‌دهد و حس انتقام او را به سمتی می‌کشاند که تصمیم می‌گیرد تا به‌عنوان “رابین” به دستیار بتمن تبدیل شود. در کنار شخصیت‌پردازی ضعیف او، شخصیت‌های دو چهره و معماگو در این فیلم به بدترین شکل ممکن پرداخت‌شده‌اند، این دو شخصیت منفی داستان، بیشتر از اینکه شبیه به شخصیت‌های مخوف داستان باشند، شبیه دلقک‌های دوقلو سیرک هستند که اشتباهاً در فیلم قرارگرفته‌اند و یکی از مهم‌ترین دلایل نقش‌آفرینی ضعیف جیم کری و لی‌جونز را می‌توان همین شخصیت‌های سطحی و بسیار مضحک دانست. برای مثال از شخصیت ریدلر که معماهایی چالش‌برانگیز را طراح می‌کند تنها سه معمای بسیار ساده می‌بینیم که بتمن به‌راحتی آن‌ها را حل می‌کند و چیز بیشتری از آن ریدلر که بتمن را به چالش می‌کشیده نمی‌بینیم. شاید دلیل این پرداخت سطحی را بتوان حضور شخصیت‌های متعدد دانست که این مسئله باعث شده تا نویسندگان نتوانند به خوبی بر روی این بخش تمرکز داشته باشند.

اما یکی از تنها بخش‌های فیلم که نسبت به قسمت قبلی پیشرفت‌های چشمگیری داشته است، بخش اکشن و مبارزات فیلم بوده است. در این قسمت که به لطف بودجه عظیم فیلم، مبارزاتی جذاب و نفس‌گیری را شاهد هستیم که در کنار بازی خوب کیلمر در این بخش فیلم، یکی از تنها بخش‌های فیلم است که بیننده می‌تواند جذب آن شود و حداقل از آن لذت ببرد.

در پایان باید گفت سطح کیفی بتمن برای همیشه” پایین‌تر از فیلم‌های ابرقهرمانی دیگر است، در این فیلم به‌جای پرداخت به شخصیت‌ها و توجه به بخش‌های مختلف فیلم، سعی شده تا با حضور بازیگران بزرگ، فیلم را مورد توجه همگان قرار دهند. به تنها نقاط مثبت فیلم نیز می‌توان به حضور وال کیلمر و پیشرفت بخش اکشن فیلم نسبت به قسمت‌های پیشین اشاره کرد. در مجموع فیلم “بتمن برای همیشه” فیلمی است که نسبت به قسمت های پیشین افت بسیاری را شاهد بوده و به نوعی تبدیل به یک فیلم یک‌بار مصرف شده است، حتی برای طرفداران بتمن!