آیا PS4 در برنامه‌ریزی پیرامون حملات تروریستی پاریس نقش داشته است؟

به دنبال حملات اخیر تروریستی در پاریس که دست کم ۱۲۷ کشته و بیش از ۳۰۰ مجروح بر جای گذاشت، مقامات فرانسه در پی‌گیری‌های خود به سرنخ‌هایی از دخیل بودن کنسول پلی‌استیشن ۴ در برنامه‌ریزی و ارتباطات پیش از حمله‌ی تروریست‌ها دست‌ یافته‌اند. در ادامه با دنیای بازی همراه باشید.

هنوز عاملان دقیق مرتبط با این قتل عام دلخراش مشخص نشده‌اند اما هشت تروریستی که در شب درگیری توسط نیروهای امنیتی به قتل رسیدند (و احتمالا تعداد بسیار بیشتری هم از عاملان این فاجعه هستند) سرنخ‌ها را به درگیری‌های مشابهی در همان بازه‌ی زمانی در بروکسل – پایتخت بلژیک – سوق می‌دهند که این ارتباط ظاهرا از طریق کنسول سونی برقرار بوده است.

جان جمبون، وزیر امور داخلی فدرال این کشور اخیرا اعلام کرده که سردسته‌های گروهک تروریستی که مسبب این حملات بوده‌اند، از پلی‌استیشن ۴ برای برقراری ارتباط و برنامه‌ریزی حملات خود استفاده کرده‌اند و احتمالا دلیل این موضوع “نفوذناپذیر” بودن سیستم امنیتی این کنسول است؛ چیزی که وی در این رابطه عقیده دارد:

“نفوذ به سیستم امنیتی و زیرساخت‌های پلی‎استیشن ۴ از مسنجری مثل واتس اپ هم دشوارتر است.”

اما این صحبت تا چه حد درست است؟ هنگام عرضه‌ی کنسول‌های نسل هشتم و چند سال پیش از آن موضوعی مطرح شد با این عنوان که کینکت ابزاری برای جاسوسی است و قابلیت این را دارد که از زندگی شخصی افراد فیلم تهیه کند. در واقع مایکروسافت متهم به ابداع تکنولوژی جدیدی شد که آن را به‌عنوان چشم دولت در خانه‌ی مردم خطاب می‌کردند.

از این شایعه‌ی بی‌اساس که بگذریم، باید عنوان کرد که چرا یک گروه تروریستی به جای استفاده از مسنجرهای مختلف، سیستم‌های مخابراتی و ایمیل ترجیح داده تا ارتباط‌های خود را از طریق یک کنسول طراحی شده برای بازی که به نظر می‌رسد سیستم امنیتی ضعیف‌تری نسبت به تمام موارد ذکر شده دارد استفاده کند؟

هر چند که این مسئله تا الان سربسته باقی مانده که حمله‌های جمعه شب در پاریس دقیقا چطور و چگونه توسط یک کنسول بازی برنامه‌ریزی شده‌اند، اما به هر حال می‌توان حدس‌های مختلفی زد مثل این که اعضای اصلی در پارتی PSN از طریق وویس‌چت و یا ارسال پیام از وضعیت یک‌دیگر اطلاع حاصل می‌کرده‌اند. طبق مدارکی که در سال ۲۰۱۳ توسط ادوارد اسنودن فاش شد، سازمان‌هایی مثل گارد امنیت ملی و CIA به سیستم‌های ارتباطی بازی‌های مثل World of Warcraft دسترسی دارند تا از احتمال بروز چنین فجایعی در جریان باشند.

ظاهرا که سیستم ارتباطی پلی‌استیشن ۴ توانسته جواب‌گوی نیاز تروریست‌های قبل از حمله باشد. هر چند که باز هم دسترسی به چنین سرویس‌هایی به آسانی ذکر کردنش نیست. طبق گزارشی از سال ۲۰۱۰ سازمان FBI در جریان دسترسی به داده‌های کلی از فضای اینترنت قصد نفوذ به سیستم‌هایی مثل ایکس‌باکس لایو و شبکه‌ی پلی‌استیشن را داشت. هر چند که واحد ارتباطات فدرال اجازه‌ی دسترسی کامل به این محتواها را نداد اما فیلترهای شخصی خود را برای زیرنظر داشتن و جلوگیری از جرایم اینترنتی طراحی کرد. در حال حاضر نسل جدید کنسول‌ها به قابلیت‌های ارتباطی مختلفی مجهز هستند و پا را فراتر از این حرف‌ها گذاشته‌اند.

نکته‌ی این مطلب این جاست که تروریست‌ها ممکن است به سادگی از طریق پارتی PSN با هم در ارتباط بوده باشند و بدون ترس از این که کسی بخواهد آن‌ها را شنود کند از وضعیت هم اطلاع حاصل می‌کرده‌اند. به هر حال مشخص نیست که دولت تا چه حد روی شبکه‌های ارتباطی مثل PSN و لایو دسترسی دارد اما با عقل جور در می‌آید که تمرکز اصلی روی راه‌های ارتباطی دیگری مثل سیستم‌های تلفنی و رایانه‌ها باشد.

طبق آخرین آمار سونی، شبکه‌ی پلی‌استیشن ۱۱۰ میلیون کاربر دارد که ۶۵ میلیون آن‌ها فعال هستند که اصلا رقم کمی نیست. اما در هر صورت مامورهای مسئول می‌توانند با تفکیک کاربران بر اساس آی‌پی و اینترنت موقعیت‌های جغرافیایی مشکوک را که به عوامل تروریستی شباهت دارد زیر نظر داشته باشند. این در حالی است که تقریبا نمی‌توان بازی خاصی را پیدا کرد که احتمال برگزاری قرارهای تروریستی را بالا ببرد. حتی با در نظر گرفتن فعالیت‌های حول یک بازی مثل «ندای وظیفه» که سالانه هم عرضه می‌شود نمی‌توان به کسی بابت چت و فرستادن پیام مشکوک اتهام تروریست بودن زد؛ آن هم اگر نفوذ به این سیستم‌ها به همین راحتی که گفتیم باشد.

هولناک‌ترین مسئله در مورد این سرنخ این است که قرار نیست عامل تروریستی حتما با گفتن کلمات و یا ارتباط صوتی صحبت خود را منتقل کند. شاید احمقانه باشد ولی این کار را می‎‌توان با اشتراک گذاری سکه با دوستتان در سوپر ماریو هم انجام داد. یا دو بازیکن ندای وظیفه که به شکل احمقانه روی دیوار با رگبار مسلسل نقاشی می‌کنند، چه کسی به ذهنش می‌رسد که این یک جور دستور برای حمله تروریستی است؟!

با وارد شدن تلفن‌های یک‌بار مصرف هر چند وضعیت برای پی‌گیری خطوط تروریستی راحت‌تر شده ولی به نظر نمی‌رسد که سونی و مایکروسافت هم وارسی دقیقی از پیام‌های رد و بدل شده در شبکه‌های خود داشته باشند. شاید پس از این شاهد همکاری بین دولت و این دو شرکت باشیم تا شاهد فعالیت‌های مشکوک و جرایم اینترنتی کمتری باشیم.