بررسی فیلم Another Round

جدیدترین فیلم فیلم‌ساز دانمارکی شناخته شده، توماس وینتربرگ، را می‌توان به طور تقریبا کاملی براساس الگوی روایی کلاسیک مقدمه، بحران و ختم قاعله دانست. فیلم Another Round که در وطن خود با نام Druk (معادل Drunk) هم شناخته می‌شود، در ابتدا با سکانس‌هایی ثابت، طولانی و ملال‌آور آغاز می‌شود. البته این ملال از نقاط ضعف فیلم نیست، بلکه حسی است که در مقدمه‌ی فیلم Another Round نهفته است. فیلم‌ساز قصد دارد با قاب‌بندی‌هایی این چنین، یکنواختی و کسالت‌بار بودن شغل قهرمانان فیلم را به مخاطب منتقل کند و البته موفق هم شده است. در ادامه با نقد و بررسی فیلم Another Round دنیای بازی را همراهی کنید.

قهرمانان فیلم Another Round چهار معلم در دانمارک هستند که زندگی کاملا یکنواختی را سپری می‌کنند. باید گفت که معلمی شغلی است که می‌تواند پرنشاط‌ترین یا کسالت‌بارترین شغل جهان باشد. این که این شغل به چه حدی از شعف یا کسالت برسد، بیش از همه چیز به خلقیات معلم بستگی دارد. به نظر می‌رسد خلقیات معلمانی که قهرمانان فیلم هستند به شدت تنگ است. معلمانی بزرگسال با بک‌استوری‌هایی با هیجان که فیلم در همان ابتدا برخی از آن‌ها را در دیالوگ برای مخاطب مطرح می‌کند؛ هیجانی که حال فدای میان‌سالی و بحران‌هایش شده است.

البته نباید فاکتور «روزمرگی» را فراموش کنیم. روزمرگی دشمن نشاط است و به خصوص شغلی با تحرک فیزیکی نسبتا پایین، نظیر معلمی، به شدت در خطر روزمرگی قرار دارد. با این که فیلم Another Round در مقدمه‌ی خود تنها یکی دو روز معلمان قصه را به تصویر می‌کشد، اما به خوبی موفق می‌شود اوج روزمرگی (روزمرگینگی) آن‌ها را برای مخاطب تفهیم کند.

به خصوص در مورد قهرمان اصلی فیلم، یعنی «مارتین» (با بازی «مدز میکلسن») که معلم تاریخ است، شاهد پرداخت بسیار مناسبی هستیم که بی‌انگیزگی مطلق یک معلم را نشان می‌دهد. قاب‌های نزدیکی از معلمی که روی صندلی خود نشسته و به ندرت حتی تکان می‌خورد، لانگ‌شات‌هایی از دانش‌آموزان نوجوانی که کمتر اهمیتی به او می‌دهند، و کلوزآپ‌هایی از چهره‌ی درمانده‌ی مارتین.

مخاطب با مارتین حتی در خانه‌اش هم همراه می‌شود و متوجه می‌شود که رابطه‌ی مارتین با اعضای خانواده‌اش هم به سردی گراییده است. جلوتر در دیالوگی بین مارتین و یکی دیگر از چهار معلم، به پیش‌زمینه‌ی داستانی فیلم پی می‌بریم و می‌فهمیم که سردی امروز خانه‌ی مارتین، پیش‌تر پر از جنب و جوش بوده است.

در ادامه‌ی نقد و بررسی فیلم Another Round در می‌یابیم که فیلم‌ساز حتی با زیرکی، در سکانس مربوط به مقدمه‌ی فیلم Another Round در خانه‌ی مارتین، زمانی را برای فیلم‌برداری انتخاب کرده که آفتاب بی‌جان و سرد دانمارک، در حال غروب است و به سختی آخرین بارقه‌های نور خود را از پنجره‌ی قدی خانه به داخل پرتاب می‌کند؛ اما نه غروبی نارنجی، بلکه غروبی آبی (آبی کبود که پس از غروب خورشید و اندکی پیش از شروع تاریکی بر آسمان نقش می‌بندد).

این میزانسن سرد کمک شایانی است در نشان دادن سردی این خانه و خانواده، اما صبر کنید! مهم‌ترین مشکل فیلم Another Round به نظر من در همین جا است. با وجود بازی خوب میکلسن و البته وقت فراوان (نه بیش از اندازه) که فیلم صرف پرداخت شخصیت مارتین می‌کند، شخصیت مارتین برای مخاطب ملموس و قابل درک شده و امکان همزادپنداری پیش می‌آید. از طرفی اما ما سردی  و کسالت‌بار بودن خانه‌ی او را به واسطه‌ی شخصیت قدرتمند مارتین درک می‌کنیم. به بیانی دیگر، خانواده‌ی مارتین پرداخت چندانی ندارند و صرفا در حد تیپ باقی می‌مانند.

حتی همسر مارتین که به عنوان یک زن شاغل و بعد‌ها در فیلم (اسپویل) به عنوان یک زن شاغل که به همسر کسالت‌بار خود خیانت کرده مطرح می‌شود (پایان اسپویل)، نمی‌تواند با این ویژگی‌های اسمی، خود را از سطح تیپ بالاتر بکشد. چه برسد به فرزندان او که در طول فیلم Another Round، ده بار هم جلوی دوربین ظاهر نمی‌شوند.

حال سوالی که مطرح می‌شود این است: قهرمان مارتین است و قوس روایی تمام و کمال برای او و سه دوستش پیش می‌آید، عدم پرداخت به خانواده‌ی مارتین که شخصیت‌هایی کاملا فرعی و در حاشیه هستند، چرا باید نقطه‌ی ضعف باشد؟

این حرف کاملا درست بود، اگر فیلم در ادامه برای درام خود به روابط خانوادگی مارتین متوصل نمی‌شود. اسپویل (دو بند آتی از نقد و بررسی فیلم Another Round، قسمت‌هایی از داستان فیلم Another Round را لو می‌دهید. اگر فیلم را ندیده‌اید یا به هر دلیلی نمی‌خواهید که داستان آن برایتان فاش شود، از مطالعه‌ی این قسمت از متن بپرهیزید. پایان اسپویل با رنگ قرمز مشخص خواهد شد.): در اوج نقطه‌ی بحرانی داستان شاهد این هستیم که پسر مارتین پدر مست و خراب خود را به دوش می‌گیرد و به خانه می‌برد. انتظار می‌رود که این سکانس حس شرمساری یا هر حس دیگری را به مخاطب منتقل کند، اما مخاطب تا به حال صورت پسر مارتین را هم درست و حسابی از نزدیک ندیده و حتی ممکن است او را نشناسد!

یا مثلا در اواخر فیلم، پس از مشاجره‌ای، همسر مارتین وی را ترک می‌کند و این بی کسی قهرمان می‌شود نقطه‌ی عطف منتهی به پایان‌بندی. بی‌کسی‌ای که می‌توان ادعا کرد در کنار از دست دادن دوست خود (یکی از چهار معلم) می‌شود محرک اصلی مارتین برای ترک الکل. در پایان‌بندی و در حین رقص (سر)مستی مارتین در میان دانش‌آموزان فارغ‌التحصیل شده‌ی دبیرستان، شاهد بازگشت همسر مارتین هستیم و فیلم با همان رقص سرمستانه به پایان می‌رود. حال این که در تمام این مدت، به سبب پرداخت کمتر از حد لازم به همسر مارتین، نبود او (با توجه به خیانت‌کار بودنش که ناخودآگاه این شخصیت را در جایگاه پست قضاوت مخاطب قرار می‌دهد) و در نهایت بازگشتش، هیچ کدام برای مخاطب مسئله نیست. پایان اسپویل.

پس مشخص می‌شود که با توجه به ساختار روایی فیلم Another Round، حداقل پرداختی که برای خانواده‌ی قهرمان اصلی انتظار می‌رفت، برآورده نشده است.

پس از این مقدمه که بحثش به درازا انجامید، همانند تمام روایت‌های کلاسیک دیگر، چیز زیادی باقی نمی‌ماند. مخاطبینی که شامه‌ی ادبی تیزی دارند، تمام قضیه‌ی یک روایت کلاسیک را از همان مقدمه متوجه می‌شوند. مثلا، از شدت کسالت‌بار بودن زندگی مارتین و دوستانش مشخص است که در ادامه چه اتفاقی در شرف وقوع است. دیگر تنها تعلیق باقی می‌ماند که مخاطب را پای روایت نگه می‌دارد.

اگر حتی تا به این جای متن متوجه نشده باشید، حتما از تبلیغات، پوسترها یا حتی نام فیلم (فیلم یک دور دیگر) متوجه شده‌اید که تم فیلم Another Round چیست. معلمان درمانده‌ی قصه‌ی ما برای فرار از یکنواختی زندگی خود، با بهانه‌ی اثبات تجربی نظریه‌ای که مدعی است حداقل میزانی از الکل در خون سبب افزایش کارآیی و نشاط انسان می‌شود، به مصرف این تلخی اغواگر روی می‌آورند. بحران روایی فیلم با افزایش مصرف قهرمانان و اعتیاد آن‌ها به الکل اوج می‌گیرد. فیلم Another Round در نیمه‌ی اول از زیبایی سبک زندگی جدید معلمان قصه می‌گوید و در نیمه‌ی دوم به نیمه‌ی تاریک اعتیاد به الکل می‌پردازد. با این حال، در کل، تاثیر مصرف الکل بر روابط اجتماعی مارتین و دوستانش، کمدی تا حدی سیاه جالبی را به وجود می‌آورد.

در خلال این کمدی اما مسئله‌ای که نباید از قلم انداخت، تغییر حالات دوربین، به خصوص در نیمه‌ی اول الکلی شدن قهرمان‌ها است. در این قسمت به جای قاب‌بندی‌های یکنواخت ابتدای فیلم، اغلب شاهد دوربین روی دست هستیم. با این که این گونه قاب‌ها در کل، خواسته‌ی فیلم ساز در بیان شور و شعف شاید پوشالی قهرمان‌ها را بیان می‌کند، ولی گاها آزاردهنده می شوند.

مسئله‌ی دیگری که در مورد بررسی فیلم Another Round قابل تامل است، به کارگیری بسیار خوب میزانسن‌های دانمارکی در فیلم است. از خانه‌ها و پوشش‌ها گرفته تا آوازها، زبان، موسیقی و حتی آسمان. وینتربرگ به خوبی مکان فیلم خود را می‌داند و آن را تبدیل به قاب می‌کند.

با وجود یک مشکل روایی و برخی قاب‌های آزاردهنده‌ی محدود، فیلم Another Round فیلم کاملی است. فیلم Another Round به خوبی ساختاری کلاسیک را در روایت خود پیاده می‌کند، بازیگرانی قدرتمند دارد که دل به کار داده‌اند و میزانسن خود را می‌شناسد و به خوبی آن را به کار می‌گیرد. تماشای فیلم Another Round به تمام کسانی که با خواندن زیرنویس مشکلی ندارند، توصیه می‌شود.

امیدواریم از مطالعه بررسی فیلم Another Round لذت برده باشید. نظر شما در مورد فیلم Another Round چیست؟ فیلم Another Round را دیده‌اید؟ نظر خود را در قسمت کامنت‌ها با ما به اشتراک بگذارید.