“م” مثل مـنـتـقـد

در
“م” مثل مـنـتـقـد

هیچ هنرمندی، هرگز نقش منتقد را عمیقاً نمی‌پذیرد. در اوایل کار، هنرمند از فکر کردن در این باره پرهیز می‌کند، شاید به این علت که انتقاد برای تازه‌کارها مفیدتر است و آن‌ها را بهتر تحمل می‌کند. به مرور زمان هنرمند و منتقد، هر یک در نقش خود جا می‌افتند، شاید به جایی برسند که همدیگر را بشناسند و بزودی اگر دقیقاً به دشمن بکدیگر بدل نشوند –در یک تصویر ساده‌گرایانه- به سگ و گربه تبدیل می‌شوند.

به محض آن‌که هنرمندی در این مقام به رسمیت شناخته شده، از پذیرفتن نقش‌ِ انتقاد، لجوجانه سرباز می‌زند و اگر نقش‌‌ِ انتقاد را بپذیرد؛ او اشتباه می‌کند. هنرمند با سوءظن به منتقد نزدیک می‌شود اما اغلب همین سوءظن گناه اوست. به نظر من حملات مکرر ژنرال دوگل و ژرژ پمپیدو علیه مطبوعات، مهیب‌تر از آن بود که نتوان درس‌هایی را که از آن گرفته شده، در مورد نقد هنری به کار بست. تأسف‌بارترین اقدام یک شخصیت اجتماعی آن است که بخواهد این حمله را از دو سو وارد کند.
«اولا که من مطبوعات را تحقیر می‌کنم، دوم آن‌که، اصلا آن‌ها را نمی‌خوانم.»
کسی که چنین روحیه‌ای دارد، آن‌چنان اسیر خودبینی است که احتمالاً حتی از یک نقد مساعد هم –اگر چنین نقدی نسبت به دیگران روی خوش نشان دهد ناراضی خواهد بود- هیچ هنرمند بزرگی نیست که دست‌کم یک بار به وسوسه‌ی حمله کردن به نقدی که از اثرش به عمل آمده تسلیم نشود اما من معتقدم که چنین عملی حتی اگر از فلوبر سر بزند یک اشتباه یا یک ضعف تلقی می‌شود. فلوبر نوشته اشت: «از روزی که اولین نقد نوشته شد تا به حال، هرگز نقد خوبی نوشته نشده است». یا حتی اگر از ناحیه‌ی اینگمار برگمان باشد که یک بار به یک منتقد اهل استکهلم سیلی زد.

همان‌گونه که ساشاگیتری به یادمان می‌اندازد، «سنت بوو» خیلی جرئت داشت که نوشت: «ظاهراً آقای بالزاک مصمم است کارش را همان‌طور تمام کند که آن را شروع کرده بود، با صدها جلد کتاب که هیچ‌کس آن‌ها را نخواهد خواند،» اما می‌بینیم که زمان با سنت بوو و بالزاک چه کرده است.

من هنرمند را زمانی شجاع به حساب می‌آورم که بتواند بدون انکار نقش نقد، حتی هنگامی که نقد موافق اوست با آن مخالف باشد. این یک مخالفت اصولی و روشنگر است. چنین هنرمندی می‌تواند بدون آن‌که از ناراحتی به خود بپیچد، منتظر حملات باشد و با همان روی باز هم می‌تواند نسبت به آن‌ها عکس‌العمل نشان دهد. برعکس، هرجا که هنرمندی تنها هنگامی که با مخالفت مواجه می‌شود به جر و بحث می‌پردازد، ما متوجه موقعیت مأیوس کننده‌ای می‌شویم. سوءنیت –اگر چنین چیزی وجود داشته باشد- هرگز به تمامی در یک طرف جمع نیامده است.

پرسشی ساده برای کسانی که نقدهای نامساعد را نکوهش می‌کنند: آیا ترجیح می‌دهید منتقدان هرگز ذکری از شما نکنند و اثرتان موضوع بحث حتی یک سطر مطلب چاپ شده هم نشود؟ بله یا نه؟

نباید از منتقدان انتظارات اغراق آمیز داشته باشیم. بخصوص، نباید انتظار داشته باشیم که عملکرد نقد کاملاً مشابه علوم دقیقه باشد. هنر، علمی نیست، پس چرا نقد باید علمی باشد؟

بخش‌هایی از مقاله‌ی «منتقدان چه سودایی در سر دارند؟» نوشته‌ی فرانسوا تروفو/ترجمه‌ی بهروز تورانی

از کتاب دیالکتیک نقد؛ مسعود فراستی / 1390


64 دیدگاه ثبت شده است

دیدگاهتان را بنویسید

  1. نظر من:
    منتقد باید برای تک تک کلماتش دلیل و مدرک داشته باشه و اسیر احساسات نشه.پس منتقد هم میتونه نقد بشه و ایرادی درش نیست.
    اگر موضوعی یا اثری نقد شد و کلیاتش تایید و کار به مسایل خیلی ریز کشید باید دانست اون اثر بسیار قابل احترامه و از فرم خوب به بالا خواهد بود.درواقع وارد دسته شاهکار و خیلی عالی خواهد شدکه اونجا به ورطه نقدی موشکافانه تر خواهد رفت.
    هیچ اثری از انسان بی نقص و کامل نیست هیچ هیچ هیچ.پس چرا خیلی مواقع اثرها نمره کامل میگیرند؟چون ما نتایج کار را با خطاهای انسانی و گاهی عدم تمرکز کلی و کافی بر اثر و محیط پیرامون میسنجیم زیرا یک انسان نمیتواند کامل باشد قطعا اثری هم که دستساز اوست کامل نخواهد بود.پس میشود از خطاهایی چشم پوشی کرد و به دلیل نقات قوت در مسایل کلی و اصلی از اندک ایرادات بخش های ریز و فرعی چشم پوشی کرد و نمره کامل را داد.
    نقد باید منصفانه و کاملا کاملا بدون غرض و دید منفی باشد.
    همیشه منتقد باید بداند چه زحمتی پشت اثر هست و به خود اجازه توهین و تمسخر اثر را ندهد البته توهین به اثر صرفا فحاشی به خالق آن اثر نیست بلکه لحن خود نقد بسیار مهم هست و باید با رعایت تمام مسایل ادبی و البته احترام گذاشتن به اثر و خود صاحب اثر باشد زیرا تلاشی پشت آن بوده حال که به سر منزل مقصود رسیده باشد یا نه.
    این را هم بدانیم مرد عمل بودن با مرد سخنور بودن خیلی تفاوت دارد و همیشه کسانی که دستی بر کار دارند و نقد میکنند در اولویت خواهند بود زیرا برخی مسایل در کار تجسمی بیش نیست و حال با شرایطی که وجود دارد و پیشرفت هایی که هست نمیشود جامه عمل به آن پوشاندو این را تنها خالق و سازنده میداند و نه منتقد.پس همیشه باید به اندازه محدودی فضا را برای خالق اثردر نظر گرفت که او هم انسان هست و ممکن است اشتباهی صورت گرفته باشد که به کلیات اثر لطمه نزده و میشود از آن چشم پوشی کرد.به خصوص مسایلی چون بازی و به ویژه تر سینما چون نتیجه همکاری چندین انسان با چندین دید و تفکر و قدرت لمس محیط و…هست.

    ۰۰
  2. یه منتقد باید منصف باشه یعنی همین و بس … یعنی از روی احساسات نیاد نقد بنویسه و کسی هم مجبورش نکرده باشه.مثلا توی اکثر مجلات و نشریات ایرانی و خارجی کلا میان نقد ها رو تقسیم می کنند بین تحریریه خب شاید اصلا یکی حس نقد کردن نداره.نقد کردن هنری می خواد که من تا حالا نتونستم از نقد های خودم (اگر دوستان نقد به حساب بیرانش) اون جوری که باید و شایده لذت ببرم و تنها کسی هم که همیشه با نقدهاش موافقم آقای طه رسولی هستن واقعا دمشون گرم.
    بازم میگم منتقد باید منصف باشه.من واقعا داره حالم از نمرات 10 ای که به لست آو آس داده اند متنفر میشم و این یعنی نقد از روی احساسات.و گیم اسپات هم با اون نمره ی 8 که به نظرم ایراداتش اصلا منطقی نبود.
    تشکر از سعید زعفرانی عزیز

    ۰۰
  3. یه نظر شخصی بود در مورد نقد و همین که مسعود فراستی که تقریبا منتقد ها مخالفش هستن و میگن چهره منتقد هارو خراب کرده بسه برای من که هدف متن رو بفهم
    تو شیکم طرف رفتن هم منتقد بودن حساب نمیشه!
    ممنون آقای زعفرانی از مطلبتون

    ۰۰
    1. بخش‌هایی از مقاله‌ی «منتقدان چه سودایی در سر دارند؟» نوشته‌ی فرانسوا تروفو/ترجمه‌ی بهروز تورانی
      :| :|
      نظر شخصی در مورد نقد … اونیه که شما معمولا تراوش می‌کنید، نه این …

      ۰۰
    2. من منظورم از کتاب مسعود فراستی بود
      همه ی حرفها نظر شخصیه و برای بعضی ها معتبر تره یا موافق های بیشتری داره و هنر هم زمینه ای هستش که نظرات بسیار متفاوته
      آقای زعفرانی لطفا مودب باشید
      تراوش میکنید یعنی چی؟

      ۰۰
    3. مسعود فراستی -اگرچه انسان قابل احترام و منتقد بسیار خوبیه و شما حالاحالاها مونده تا بتونی در موردش نظر بدی و نقل قول کنی- فقط مقالات کتاب رو گردآوری کرده و یکی دوتاش رو بیشتر خودش ننوشته. نویسنده‌ی این متن هم توی مطلب مشخص شده و شما به جای این که نویسنده‌ی متن رو ببینی و بشناسی و نیای حرف بیجا بزنی اومدی به اسم مسعود فراستی که صرفا به خاطر احترام به حقوق نشر ذکر شده گیر میدی که چی واقعا؟
      “همه‌ی حرف‌ها نظر شخصیه” نشانگر دید کوتاه شما و فکر غلطتتون هست. بله، حرف‌های شما که گاها از روی نادانی و کوته‌فکری “تراوش” میشه نظر شخصیه و برای هیچ کس هم الزاما محترم نیست، ولی اگر کسی با دانش و اطلاعات و با تکیه بر دانسته‌های خودش و تجربیاتش حرف منطقی‌ای رو بزنه اون دیگه “نظر شخصی” نیست و خیلی هم قابل احترامه. همه‌ی کتب علمی-فلسفی-هنری که نوشته‌ شده‌اند نظر شخصی‌اند؟ نه خیر.

      ۰۰

در شبکه‌های اجتماعی،
به خانواده دنیای بازی بپیوندید!

برای اطلاع از جدیدترین اخبار، نقد و بررسی‌ها و ویدیوهای اختصاصی، ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید. همراه شما هستیم.

Dbazi Social Media

مقالات بازی

تاریخچه استودیو Giant Squid تاریخچه استودیو Giant Squid (+ویدیو)
توسط علی علی‌پور
0
داستان بازی Clair Obscur Expedition 33 داستان بازی Clair Obscur Expedition 33
توسط علی علی‌پور
0
داستان سری جنگ جهانی بازی Call of Duty داستان سری جنگ جهانی بازی Call of Duty
توسط حسین کریمی
0
تاریخچه شرکت راک استار گیمز تاریخچه شرکت راک استار گیمز
توسط سام حقیقی
0
سری بازی زلدا را چگونه بازی کنیم؟ سری بازی زلدا را چگونه بازی کنیم؟
توسط حسین کریمی
0
تاریخچه استودیو Team Cherry تاریخچه استودیو Team Cherry
توسط علی علی‌پور
0
تاریخچه استودیو Sandfall Interactive تاریخچه استودیو Sandfall Interactive
توسط میلاد طاهرنژاد
0
Mafia داستان سری بازی Mafia
توسط حسین کریمی
0
داستان سری بازی Halo داستان سری بازی Halo
توسط حسین کریمی
0
تاریخچه استودیو سی دی پراجکت رد تاریخچه استودیو سی دی پراجکت رد
توسط علی علی‌پور
0
بیوگرافی وینس زامپلا
توسط سام حقیقی
0
بیوگرافی تام کلنسی بیوگرافی تام کلنسی
توسط حامد محمدپور
0
بیوگرافی فومیتو اوئدا بیوگرافی فومیتو اوئدا
توسط مهدی یوسفی
0
بیوگرافی سم لیک بیوگرافی سم لیک
توسط مهدی یوسفی
0
بیوگرافی جوزف فارس بیوگرافی جوزف فارس
توسط محمدصدرا باقری
0
بیوگرافی هیدئو‌ کوجیما بیوگرافی هیدئو‌ کوجیما
توسط محسن کشاورز
0
بیوگرافی جف کیلی بیوگرافی جف کیلی
توسط محمدصدرا باقری
0
زندگی‌نامه نیتن دریک پهلوانان نمی‌میرند | زندگی‌نامه نیتن دریک
توسط فرشید عبدالله پور
8
بیوگرافی ساتورو ایواتا (Satoru Iwata)؛ من یک گیمر هستم
توسط صادق شجاعی‌فرد
11
Neil Druckmann, The Last of Us, Uncharted بیوگرافی نیل دراکمن – جاه طلبی در پی کمال در هنر
توسط افراسیاب
1

چند رسانه ای

معرفی بازی Metro 2039 در جریان مراسم شوکیس ایکس‌باکس معرفی بازی Metro 2039 در جریان مراسم شوکیس ایکس‌باکس؛ تاریک‌ترین روایت مجموعه در سال ۲۰۲۷ از راه می‌رسد
توسط محمدصدرا باقری
0
بازگشت مستر چیف با بازی Halo: Campaign Evolved بازگشت مستر چیف با بازی Halo: Campaign Evolved؛ نمایش تریلر جدید از بازی
توسط محمدصدرا باقری
0
نمایش تریلر جدید بازی Fable در مراسم ایکس‌باکس نمایش تریلر جدید بازی Fable در مراسم ایکس‌باکس؛ عرضه همزمان برای کنوسل‌های PC، پلی‌استیشن ۵ و ایکس‌باکس
توسط محمدصدرا باقری
0
نمایش اولین گیم‌پلی بازی Gears of War: E-Day نمایش اولین گیم‌پلی بازی Gears of War: E-Day در مراسم شوکیس ایکس‌باکس؛ انتشار بازی در ماه اکتبر 2026
توسط محمدصدرا باقری
0
رونمایی رسمی از بازی Rayman Legends: Retold رونمایی رسمی از بازی Rayman Legends: Retold در مراسم State of Play سونی
توسط پارسا بیرانوند
0
تاریخ انتشار بازی Onimusha: Way of the Sword تاریخ انتشار بازی Onimusha: Way of the Sword اعلام شد
توسط پارسا بیرانوند
0
رونمایی از تاریخ انتشار بازی Control Resonant رونمایی از تاریخ انتشار بازی Control Resonant در رویداد State of Play
توسط پارسا بیرانوند
0
نمایش تازه بازی Marvel’s Wolverine نمایش تازه بازی Marvel’s Wolverine، گیم‌پلی خشن و خونین بازی را به نمایش گذاشت
توسط پارسا بیرانوند
0
غافلگیری طرفداران با اعلام تاریخ انتشار Silent Hill: Townfall توسط شرکت کونامی غافلگیری طرفداران با اعلام تاریخ انتشار بازی Silent Hill: Townfall توسط شرکت کونامی [تماشا کنید]
توسط ایلیا حسامی
0
رونمایی رسمی از بازی Call of Duty: Modern Warfare 4 رونمایی رسمی از بازی Call of Duty: Modern Warfare 4 همراه با تاریخ عرضه
توسط پارسا بیرانوند
0