رتروز: قسمت دوم | Phantasy Star

در بحبوحه‌ی بازار بازی‌های AAA و بلاک‌باسترهای مدرن، بد نیست هر از چند گاهی هم نگاهی به بازی‌های قدیمی یا رترو بیاندازیم و علاوه بر تجدید خاطرات، به یاد آوریم صنعت بازی امروزه از کجا آغاز شد و عناوین رترو چرا محبوب هستند. در ادامه با دنیای بازی و آخرین مقالات بازی همراه شوید، چون می‌خواهیم شما را به خواندن دومین قسمت «رتروز» دعوت کنیم.

نام بازی: Phantasy Star (ファンタシースタ)

تاریخ انتشار: دسامبر ۱۹۸۷ (ژاپن) – نوامبر ۱۹۸۸ (غرب)

پلتفرم(های) اصلی: سگا مَستر سیستم

سازنده: سگا

ناشر: سگا

با رشد عجیب پاپ کالچر و آغاز فرهنگ «Kūru Japan»^[۱] در دهه‌ی هشتاد، محبوبیت نقش آفرینی‌های ژاپنی وارد روندی تصاعدی شده بود و فروش قابل توجهِ شاهکارهایی مثل دراگون کوئست و فاینال فانتزی روی دستگاه فَمیکام (نینتندو اینترتینمنت سیستم) منجر شد تا رقیب نینتندو، یعنی سگا نیز به فکر تولید یک بازی نقش‌آفرینی بیافتد. سگا با در اختیار قرار دادنِ آزادی عمل و بودجه‌ی کافی به یک تیم ده نفره به رهبری کوتارو هایاشیدا (نویسنده) و یوجی ناکا (برنامه‌نویس)، پروژه‌ی فانتزی استار (Phantasy Star) را آغاز کرد.^[۲]

فیلم سینمایی جنگ ستارگان (اپیزود چهارم – امید جدید) که موفق شده بود با ترکیب ظریف غرب وحشی و فرهنگ شرق آسیا یک اوپرای فضایی منحصر به‌فرد خلق کند؛ تبدیل به منبع الهام اصلی ریِکو کوداکا (طراح بازی) و الباقی تیم فانتزی استار شد. کوداکا تصمیم گرفت تا یک جهان علمی‌تخیلی طراحی کند که ممزوجی از فرهنگ قرون وسطی اروپا و ژاپن باشد که به شکل حیرت‌انگیزی هم موفق واقع شد و دنیای فانتزی استار شکل گرفت.
محدودیت دستگاه نسل سومیِ مستر سیستم در ذخیره‌ی «Sprites»ها تولیدکننگدان را به سمت متدهای خلاقانه در طراحی انیمیشن‌های بسیط سوق داد. مثلاً برای اینکه برنامه‌نویسان بتوانند دریاها و گردشگاها را درحال حرکت نشان دهند، یک بک‌گراند کم حجم طراحی کردند که در قالب تعدادی Sprite متحرک به‌نظر برسد و از آن حالت ثابت و بی‌روحی که خیلی از بازی‌ها درگیرش بودند، خارج شود.

با تمام این اوصاف، برجسته‌ترین ویژگی فانتزی استار بخش دانِجن گردی‌اش (Dungeon Crawling) است که ناگهان بازیکن وارد یک محیط سه‌بعدی می‌شود و با استفاده از کاغذ و قلم^[۳] باید مسیرش را برای رسیدن به مقصد پیدا کند.

به‌خاطر محدودیت حافظه‌ی کارتریژهای مستر سیستم، یوجی ناکا برای اولین بار یک وایر فریم طراحی کرد که حقیقتاً محیطی سه بعدی را شبیه‌سازی می‌کند. به‌نظرم همچنان بخش دانجن گردی فانتزی استار از لحاظ بصری جذاب است و به معنای واقعی کلمه از زمان‌اش جلو بوده.

جالب است که این موضوع به دانجن گردی ختم نمی‌شود و فانتزی استار حتی از لحاظ فرهنگی هم از زمانه‌ی خود جلو بوده. تیم سازندگان تصمیم گرفتند تا برخلاف عرف بازی‌های آرپی‌جی که شامل یک قهرمان تیپیکال آقا می‌شدند، یک خانُم را به‌عنوان شخصیت اصلی بازی طراحی کنند.
در طول فانتزی استار، بازیکن با آلیس (با S!) همراه می‌شود تا با پیدا کردن دوستان جدید و شکست دادنِ هیولاهای مختلف بتواند انتقام برادرش را از شاهِ ستمگر آلگول (کهکشانی که بازی در آن جریان دارد) بگیرد. گرچه داستان فانتزی استار نقطه‌ی قوت‌اش محسوب نمی‌شود (با توجه به اینکه فاینال فانتزی پیش‌تر منتشر شده بود.) اما توئیست پایانی ماجرا بسیاری را در زمان خودش شوکه کرد.

فانتزی استار در هنگام عرضه موفق شد نظر بسیاری از منتقدین و بازیکن‌ها را به خود جلب کند و عملاً تبدیل به فرانچایز آرپی‌جیِ مطرح کمپانی سگا شود. خوشبختانه دشواری فانتزی استار از محبوبیت‌اش در غرب جلوگیری نکرد و تا به امروز به‌عنوان یکی از بهترین جی‌آرپی‌جی‌های کلاسیک شناخته می‌شود.

از کجا می‌توانم Phantasy Star را بازی کنم؟

سگا فانتزی استار را در قالب کلکسیون‌های مختلف برای انواع کنسول‌ها من جمله سگا سترن، گیم بوی ادونس، پلی‌استیشن ۲-۴ و اکس باکس ۳۶۰ منتشر کرده است. در سال ۲۰۰۳ نیز یک نسخه‌ی بازسازی شده تحت عنوان «Phantasy Star Generation 1» برای پلی‌استیشن ۲ عرضه شد که متأسفانه هرگز به‌صورت رسمی به غرب نیامد. بهترین نسخه‌ی بازی، یک شبیه‌سازی است که در مجموعه‌ی Sega Ages برای کنسول نینتندو سوییچ منتشر شده.

بازی Phantasy Star به درد چه کسانی می‌خورد؟

دوست‌داران جی‌آرپی‌جی‌های چالش برانگیز و کلاسیک که از حال و هوای بازی‌های دوست‌داشتنی دهه‌ی هشتاد خسته نمی‌شوند.

۱ – موج فرهنگی ژاپن پس از جنگ جهانی دوم که منجر به گسترش فرهنگ عامه و ویدئوگیم شد.
۲ – تئوری‌های مختلفی درمورد دلیل استفاده‌ی Phantasy به‌جای عبارت Fantasy در نام بازی وجود دارند. برخی معتقدند که دلیل آن پرهیز از تشابه اسمی با Final Fantasy بوده.
۳ – در نسخه‌ی Sega Ages یک نقشه‌ی دیجیتال در بازی وجود دارد که بازیکن را از کاغذ و قلم و روش سنتی بی‌نیاز می‌کند.