بازی با احساسات آقای کاراگاه | پرونده‌ای برای فصل چهارم «شرلوک»

توسط دنیای بازی در ۵ بهمن ۱۳۹۵ , ۲۳:۴۵

«شرلوک» یکی از سریال‌های محبوب و موفق سال‌های اخیر است که شاید با کم‌ترین زحمت توانست با احیای یک قهرمان دوست‌داشتنی در دل مخاطبین جا باز کند. عوامل موفقیت سریال شرلوک، به خصوص در دو فصل اول بسیار زیاد هستند. اما این‌که کدام‌یک از این عواملِ مهم و تاثیرگذار در فصل‌های انتهایی همراه سریال باقی مانده و به این‌جایی که در حال حاضر هست، رسیدند، نکته‌ای است که نیاز به بررسی دارد. دو فصل سوم و چهارم سریال به گواه بسیاری، نسبت به دو فصل اول و دوم افتی نسبی را در جذابیت و کیفیت پشت سر گذاشته‌اند. حالا که پخش فصل چهارم این سریال در سه قسمتِ کاملا ضد و نقیض به پایان رسیده است، می‌خواهیم مروری بر این سه قسمت و سریال در فصل پایانی کنیم. در این مطلب نقد این سریال را به صورت پرونده می‌خوانید.

اصالت از دست رفته

نویسنده: سعید زعفرانی

«شرلوک هلمز» بی‌شک یکی از جذاب‌ترین قهرمانان تاریخ ادبیات جنایی است. کسی که با هزار و یک رنگ و ابعاد مختلف شخصیتی و نه با تکیه‌ بر قدرت‌های ماورایی یا تاکید تنها بر هوش و ذکاوت، که با مجموعه‌ای از استعدادها و توانایی‌ها پا به دنیای ادبیات گذاشت و در آن ماندگار شد. اقتباس مدرن از تیپ‌ها و شخصیت‌های تثبیت شده، می‌تواند یک چالش بزرگ برای هر نویسنده و کارگردانی باشد. آن‌جا که شرلوک هلمز از قرن گذشته به لندن ۲۰۱۲ پا می‌گذارد و آغازگر نسل جدیدی از داستان‌های معمایی خانه‌ی خیابان بیکر می‌شود، محل دقیقِ مناقشه‌ای است که «استیفن موفات» کاربلد و شناخته شده به خوبی و در طی چند قسمت حل می‌کند. شرلوک مدرن با تسلط، سکان هدایت داستان‌های دنیای شرلوک هلمز را در دست می‌گیرد و پرقدرت در دریای متلاطم به سمت ساحل آرامش حرکت می‌کند. شخصیت شرلوک اما به گونه‌ای در روند این سریال پرداخت می‌شود که بعد از حداکثر یک فصل، دیگر کسی به دنبال مقایسه با شرلوک‌های اقتباس‌های قبلی نیست و رفته رفته بینندگان شرلوک جدید با بازی «بندیکت کامبربچ» را به عنوان شرلوک اصلی باور می‌کنند. باوری که به ساخت فصل چهارم می‌انجامد و در قسمت پایانی این فصل، خودش را بیشتر از همه نشان می‌دهد. چون در این فصل سازندگان سریال هم عمیقا باور کرده‌اند که یک شرلوک بیشتر وجود نداشته و ندارد و آن شرلوکِ آن‌ها است.

در اپیزود «عروس ناپسند» که قبل از شروع فصل چهارم پخش شد، اوج این باور به تصویر کشیده می‌شود. جایی که مرزهای زمان و مکان شکسته و ضمن آن یک تئوری جذاب و به شدت باورپذیر هم -قوی‌تر از همه‌ی دفعات قبلی- به ماجرا ورود می‌کند. این‌گونه شرلوک‌دوستان به جایی می‌رسند که باید این شخصیت را هرطور که برایشان به تصویر کشیده می‌شود باور کنند و از کادری که برایشان ترسیم می‌شود خارج نشوند! این اتفاق ناگوار است زمانی که می‌دانیم شرلوک ابعاد شخصیتی مشخص و واضحی دارد و اگر از این ابعاد عدول کند دیگر شرلوکی در کار نیست. با این‌حال به نظر می‌رسد که علی‌رغم شکست‌هایی که نویسندگان در شخصیت شرلوک و مخصوصا در نوع مواجهه‌ی او با مسئله به وجود آورده‌اند، مرزهای شخصیتی این قهرمان (که گاهی تا حد یک ابرقهرمان هم توسعه پیدا می‌کند) انعطاف‌پذیرتر از چیزی که تصور می‌شود هستند. عوامل متعددی برای به دست آمدن این اعتماد [به هنجار شکنی] دست به دست هم داده‌اند که برشماری و تحلیل آن‌ها موضوع این مقاله نیست، اما باید آن‌ها را برای نقد صحیح فصل چهارم در نظر گرفت. مهم‌تر این‌که برداشتِ متفاوت سازندگان “این” شرلوک از این شخصیت و جهان پیرامونش، یک برداشت ناصحیح و غیرمنطقی نیست، اما سراسر آکنده از نکات فراواقعی و اغراق‌هایی است که مگر با باور به شخصیت شرلوک در این اقتباس، قابل درک نیستند!

بسیاری از ایرادات فیلم‌نامه و پرداخت که به فصل چهارم وارد می‌شوند را با در نظر گرفتن این نکته می‌توان توجیه کرد. برطرف کردن ایرادات البته کار منطقی و دلیل محکمه پسند می‌خواهد. اما قبل از آن باید ببینیم که ایرادات کدام‌اند؟

در ادامه یادداشتی می‌خوانید از یاشار گروسیان در مورد فصل چهارم شرلوک و بررسی اجمالی سه قسمت پایانی این سریال.

دیدگاه
۸ دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

:27: 
:D 
:40: 
:44: 
:-) 
:10: 
:41: 
:60: 
;) 
:59: 
:( 
:16: 
:162: 
:13: 
:\ 
:22: 
:42: 
:11: 
:111: 
:17: 
:20: 
:wow: 
:| 
:49: 
:54: 
:56: 
:45: 
:47: 
:46: 
:43: 
:57: 
:like: 
:dislike: 
:metal: 
:51: 
:52: 
:55: 
:58: 
:48: 
:spoiler: 
:53: 
:steam: 
:xbox: 
:PS: 
:n: 
:50: 
:discord: 
 

8 Replies to “بازی با احساسات آقای کاراگاه | پرونده‌ای برای فصل چهارم «شرلوک»”

  1. MOBIN.HP گفت:

    فصل اول و دوم واقعا جذاب بود ولی فصل سوم به نظرم یکم نا مفهوم و شتاب زده بود اما در فیلمی که پارسال کریسمس اکران شد دوباره به اوج برگشت.
    فکر نمی کردم این رو هم نقد کنید. واقعا ممنون اقای زعفرانی. :۱۵:

    ۲ ۰
  2. صحبتای اقای گروسیان رو بیشتر پسندیدم.
    سه فصل اول رو واقعا دوست داشتم و برخلاف عده‌ی زیادی (از جمله خود اقای گروسیان) فصل سوم رو کامل کننده شخصیت پردازی دو نقش اصلیش و رابطه بینشان میدانم و ورود مری به داستان هم به این تکامل بسیار کمک کرد و حال و هوای واقعا تازه و خوبی به سریال بخشید. در اصل هدف سازنده‌ها هم از ساخت فصل سوم همین بود. ایجاد تغییرات جزیی در تم کلی داستان که حس حداقلی ولی کافیی از چیزی جدید را به مخاطب ارزانی بکند. حتی نورپردازی هم در دو قسمت اول روشن‌تر از دو فصل قبلی بود. درست که ان هوشمندی و ذکاوت را نداشت، ولی با افزودنی‌های جدیدش واقعا شرلوک و دوستانش را واقعی‌تر و ملموس‌تر کرد.
    فصل چهارم هم تقریبا همین روند را در پیش گرفت. این فصل من رو بسیار یاد ارک داستانی بازی‌پایانی کمیک بتمن اسکات‌اسنایدر و گرگ‌کاپولو میندازه که در این ارک ۵ قسمتی اسنایدر سعی کرد با بازگرداندن جوکر به داستان (بعد از ارک فوق‌العاده مرگ خانواده) یه رویارویی نهایی و عالی بین بتمن و این دشمن قدیمی خودش ایجاد بکند و در شماره‌های اخری که بر روی این کمیک کار می‌کرد اثری پر سروصدا و هیاهوی را تحویل مخاطبان بدهد. که البته همین ارک ۵ قسمتی بیشترین ایراد را از نظر داستانی به خود میدید و با وجود مونولوگ ها و دیالوگ‌های عالیی که بین جوکر و بتمن ردوبدل میشد و پایان بندیه خوبش، داستان اصلا آن عمق و ژرفای حساب شده ارکای قبلی رو نداشت. این موضوع در خصوص فصل چهارم سریال دوست داشتنی شرلوک نیز دقیقا صادق است. سازنده‌های خواستند خفن‌ترین و مرگبارترین ماجرای شرلوک رو به جانش بیندازند و با کلی تراژدی و خواهر از دست رفته برگشته! و افیون و هزار کوفت و زهرمار داستان را خفن و بسیار خطرناک جلوه بدهند که بنظر بنده کاملا هم در این امر شکست خوردند. اولا شخصیت مری را که یکی از مهره‌های اصلی فصل سوم بود به راحتی از روند داستان حذفش کردند. ‌آن هم به دلایلی بسیار بی‌ارزش. نگویید که بخاطر عمق بخشیدن به شخصیت واتسون بود که بسیار مسخره‌است. قبول که واتسون فصل چهارم از هوش و دقت بالاتری برخوردار بود، ولی ایا واقعا راه دیگری برای باهوش جلوه دادن وی جلوی پای نویسنده‌ها نبود؟ کجاست اون هوش و خلاقیتی که در سه فصل قبلی وجود داشت؟ فصل چهارم فقط ظاهر نمایی شخصیتاییست که سابقا بسیار واقعی بودند و همراهشان داستان‌ها و احساسات متفاوتی را تجربه کرده بودیم که متاسفانه در این فصل صرفا عروسکی از انها و مشکلاتشان را می‌بینیم. مثل یه کتاب که ترجمه‌ای بد شده و از این ترجمه بد یک ترجمه بد دیگر انجام گرفته. قسمت اخر و حضور یوروس هم که نیازی به صحبت ندارد. بد شروع شد و بدتر به اتمام رسید و سریال را با خاک یکسان کرد. بجاش برید سه قسمت اول «اره» رو ببینید که بسیار بهتر و هوشمندانه‌تر در پرداخت همچین داستانی عمل کرده.
    خلاصه فصل چهارم اندک چیزی به این سریال زیبا نیفزود و چه بهتر بود اگر سازنده‌ها در این بی‌ایده‌ای داستان را در نقطه انتهای فصل سوم رها میکردند و تیشه به خلاقیت و ذکاوت سابقا خوب خودشان نمیزدند.

    ۱ ۳
  3. در کل بعضی ها برای کوبیدن به وجود اومدن ;) بخدا کوبیدن یک اثر ثابت نمی کنه نویسنده خوبی هستین و خیلی واردین! (صفحه دوم)

    ۸ ۰
    1. ایرادات وارد شده بنظر من تماما صحیح بودند.
      کوبیدنی بود که اثر لایقش بود.
      آن هم محصولی که قبلا انقدر درخشان و هوشمند ظاهر شده.

      ۱ ۵
    2. دلیل نمیشه یه سریال همیشه اوج خودش باشه کوبیدن لازم نیست! سریال فراز و نشیب داره همیشه نمیشه شاهکار در اورد ولی ایرادات هیچکدوم وارد نیست به نظرم! جذابیت سریال همچنان بر جا بود! همه چیز هم خوب پیش رفت شاید مثل فصل های قبلی نبود ولی کوبیدن هم اصلا لایق نبود.
      ۱۷ نقد برای سریال منتشر شده که هر ۱۷ نقد مثبت هستن شما چجوری میگی فصل بدی بود؟ کوبیدنی که لایق بود؟!!! خندیدیم!

      Entertainment Weekly
      Ken Tucker
      Oct 22, 2010
      ۱۰۰
      Tremendously clever fun, Masterpiece Mystery! presents the first of three modernizations of the Sherlock Holmes tales.

      USA Today
      Robert Bianco
      Oct 22, 2010
      ۱۰۰
      The result is a sharp, funny, clever series that remains faithful to the spirit of Doyle’s stories while infusing them with a vibrant spirit of modernity.

      ۷ ۰
    3. بنطر من لایقش بود. محمد جان شما فکر میکنی نبود، خوب برای شما نبود دیگه. منی که سه فصل اول رو واقعا دوست داشتم و برای فصل نهایی دلم رو حسابی صابون زده بودم و توقع یه پایان‌بندی عالی و درخور رو برای این سری داشتم بسیار نا امید شدم. فراز و نشیب هست، ولی اینکه بیای از استانداردای عالیه خودت که اصلا خودت اومدی و برای خودت تعریفشون کردی و دل همه رو بدست اوردی پایین بیای و بشکونیشون یچیزه. بغیر از این فصل چهارم از نظر پرداخت رابطه شخصیتا هم به نظر من اصلا قدم خاصی برنداشت و مجدد در مقام مقابسه با فصلای قبلی یه پسرفت کامل بود.
      نظر شخصی هم دخیله. مثلا من خودم فصل سوم رو که خیلی‌ها باب میلشون نبود بسیار پسندیدم و حداقل دو قسمتش رو جزو بهترینای سری میدونم.

      ۱ ۴
  4. SHODAN گفت:

    جناب گروسیان شما با کاراکتر Garrus تو سری مس افکت هم نسبتی نداری؟؟

    ۰ ۰